Free Web Space | BlueHost Review  


صفحه اصلیمقالات علمیمصاحبه هامعلوماتیاخبارارتباط با ما

نقدی بر نوشته  ماهنامه اقتصاد 

درشماره(12) منتشره  برج اسد 1386 ماهنامه اقتصاد زیرعنوان" فرسوده گی زود هنگام اسکناس های افغانی" مطلبی به نشررسیده  که هرچند نویسنده محترم  درین نوشته  سعی نموده مسائل گوناگونی را دنبال نماید ویک ارتباط منطقی درزمینه پیدا ونتیجه گیری نماید اما کمترباین امرموفق گردیده است .

          درهمه این بررسی ها ازمشکلات انشائی گرفته تا غلطی های فاحش درترمینولوژی های بانکی وپولی ، برداشت نادرست  ازاهداف پالیسی های پولی واشتباهات درمحاسبه  ارقام واحصائیه ها همه وهمه  جای را برای تحلیل علمی مسائل باقی نگذاشته بدون شک انتشارهمچو نوشته ها اذهان عامه را درزمینه  مسائل پولی که یک بحث کاملآ اختصاصی ومغلق است و ورود به آن مستلزم دانش مسلکی ومطالعات عمیق میباشد،  مغشوش میسازد .

من نکاتی را برای  این ادعا هایم دررابطه به این نوشته  بگونه مثال ذیل میدهم:

-         نوسینده محترم درسرتاسرمقاله شان برای پول های مسکوکات فلزی اصطلاح بانک نوت های فلزی را به تکرار بکارمیبرند تا  سرحدیکه از  چاپ بانک نوت های فلزی نیز صحبت میشود.

-         نوسینده محترم درمقاله خویش  مبلغ (27) ملیون یورو را  به میلغ (30) ملیارد افغانی معادل میسازند یعنی برای هرواحد پولی یورو مبلغ (بیشترازیک هزار) افغانی به عنوان نرخ تبادله  قایل شده  اند.

-         نوسینده بالای لیلام های اسعاری بانک مرکزی افغانستان شدیدآ انتقادنموده وباساس تحلیل  نوسینده  با فروش دالر توسط بانک مرکزی  وجمع آوری پول افغانی ازیکطرف وازجانب دیگر ازینکه بانک مرکزی افغانستان ازنشرزیاد پول افغانی خودداری مینماید  پول کم گردیده  بنأ مردم مجبورشده اند که ازاسعارخارجی مثل دالر، ریال وبگفته خودشان کلدارپاکستانی

       ( روپیه پاکستانی) درمعاملات شان استفاده نمایند.

همچنین نوسینده درجریان تحریری خویش درچند جای  از آقایان نورالله دلاوری سرپرست بانک مرکزی و حمیدالله فاروقی رئیس اتاق تجارت بین المللی دررابطه به فرسودگی پول وتبدیل آن به پول جدید وترویج پول افغانی نقل قول های  که از  ریفرنس آنها خبری داده نشده است ظاهرأ بشکل وارونه میآورد  که بهتر است خود این آقایون نوشته را خوانده  درزمینه خود قضاوت وابرازنظر نمایند.

 حالا می آئیم سراصل مطلب ، بلی واقعآ بانکنوت های کاغذی که فعلا درجریان است  ازکیفیت مطلوب بطورشاید وباید برخوردارنیستند که این امررا مسئولین بانک مرکزی بارها اعتراف نموده ودلیل آن را تعجیل درزمان تهیه آن بخاطرآغازهرچه زودتر پروسه تعویض پول قلمداد مینمایند که دریک حالت اضطراری وبخاطرنجات اقتصادکشورازانارشیزم پولی انجام شده است ما شاهد هستیم که بانک مرکزی ریفورم دیگری را درنیمه دوم سال 1385 برای تعویض بانکنوت های 2،1 و5 افغانیگی رویدست گرفت وبرای تعویض سایربانکنوت های مندرس تصیم اتخاذشد که بانکها حین تحویلی ها این بانکنوت هارا ذخیره نموده به بانک مرکزی بفرستند تا درتادیات دوباره  استفاده نشده وداخل دوران پولی کشورنگردد البته برای داشتن بانکنوت های باکیفیت بهتر با دوره طویل تر استهلاک کارجریان  دارد  .

اما وقتی یک موضوع مورد مطالعه قرارمیگیرد باید ابعاد گوناگون وفاکتورهای که درعرض اندام آن عمل مینمایند نباید نادیده گرفته شوند. مطالب دیگری درباب گراف فرسودگ پول درکشورما وجود است که با اغتنام ازفرصت باید به آن درنگ نمود .

درحال حاضر اقتصاد افغانستا ن دارای بلندترین فیصدی نقدینگی در انجام معاملات وتبادله  کالا ها  وخدمات است که علل آن نبود یک سیستم توسعه یافته بانکی وضعیف بودن فرهنگ استفاده ازخدمات بانکی  درکشورمیباشد دراکثرممالک موجودیت  حسابات بانکی ، سیستم های کریدت کارت ودبت کارت ،  استفاده ازبانکداری ازطریق انترنیت وموبایل وسایر فرآورده های مدرن درعرصه خدمات بانکی از حضورپول فزیکی درجریان معاملات به شکل قابل ملاحظه کاسته است وازطرفی فرهنگ نگهداشت پول بخصوص بانکنوت ها بشکل عالی رشد نموده تا جائیکه هرشهروند یک عدد بکس جیبی برای نگهداست درست ومناسب پول باخود دارد درحالیکه درکشور ما متآسفانه ازین امتیازات تاکنون برخوردارنشده ایم واین عوامل باعث گردیده تا بانکنوت های منشتره ما عمرکوتاه تراستهلاکی داشته باشند.

دررابطه به حفظ ارزش برابری پول افغانی که درصدراهداف دافغانستان بانک منحیث بانک مرکزی کشور قراردارد خوشبختانه بانک توانسته است که با اعمال پالیسی های معقول پولی، ثبات ارزش پول افغانی وبالاخره قیم را دراقتصاد ملی کشور فرآهم سازد این ثبات واستقرار باعث گردیده تا زمینه های سرمایگذاری رامهیا وبه کسب وکارتجارت رونق قابل ملاحظه  بخشد.

ما منکرافزایش قیم  بعضی ازاقلام کالاها وخدمات نیسیتم اما ازینکه متأسفانه بیلانس تجارت درچوکات بیلانس تادیات کشورتاهنوزمعروض به کسراست که ما را وابسته به سکتورواردات میسازد  باتوجه به افزایش قیم درسطح بین المللی که بیشتر ناشی ازافزایش قیمت نفت ، افزایش دستمزدها وکشیدگی های منطقوی میباشد به حیث عوامل بیرونی  وبعضی عوامل داخلی (افزایش مالیات ها، فساد اداری ،انحصارگرائی ها، بدامنی ها درمسیرجاده ها وغیره) مصارف تمام شد کالاهای مصرفی را ازدرک واردات وتولید داخلی   برای مستهلاک ما افزایش داده است که ملاحظه میشود این ربطی به ارزش پولی  ندارد.

درزمینه ترویج پول افغانی قابل ذکراست که جلوگیری ازچاپ بی رویه پول وبدون نیازاقتصاد کشور ویا عملیات بازارآزاد که یکی ازابزار سیاست های پولی بانک مرکزی ماست باعث نگردیده تا دربعضی ازنقاط کشوربخصوص مناطق سرحدی وبیشتر جنوب شرق درپهلوی پول افغانی معاملات به پول های کشورهای همسایه انجام شود بلکه کنترول حجم پول درگردش  ازطریق سیاست های معقول پولی  به حفظ ثبات ارزش آن منجرشده ،اعتماد مردم را به پول ملی بطورروزافزون  افزایش می بخشد که ماشاهد این امرطی چند سال اخیر درکشورعزیزمان هستیم.

پول دررابطه به سه وظیفه ( منحیث وسیله تبادله، معیارارزش وذخیره ارزش) دریک اقتصاد پولی تعریف میگردد و مشکل ترویج پول  بیشتر برمیگردد به عادات معاملاتی مردم که به علل وجود چهارنوع پول در دوران درزمان بی ثباتی جنگ های سه دهه که صدمه سختی را برپیکر ارزش پول داخلی وارد نموده بود واقتصاد کشور را مواجه به یک انفلاسیون لجام گسیخته ساخته بود . وازطرفی تجرید بعضی ازبازارهای کوچک محلی  ازبازارهای مرکزی  کشور بخصوص در بعضی ازمناطق سرحدی وهمچنین باتوجه به نبود قید وشرط درعبورومرورازمرزها این مشکل به مرورزمان بشکل ناگذیری  ایجادگردیده  که باتوجه به اهیمت ترویج پول داخلی به مثابه سمبول وحدت ملی ، بانک مرکزی کشور درین راستا برنامه های مشخص خویش را روزانه تعقیب مینماید ودرپهلوی اطلاع رسانی وتشویق مردم به انجام معاملات به پول ملی ازطریق رسانه ها، هیات های مختلطی را به منظورکنترول ونظارت از این امربا تطبیق یک لایحه جریمه الی یکصدهزارافغانی گمارده است که این اقدامات نتایج مثبتی را درقبال داشته است .

اینجانب بحیث یکی ازدست اندرکاران سیستم پولی و نظام بانکی کشور خویش را مکلف دانستم تا نقدی را درقبال مطالب  دنبال شده درنوشته فوق تحریروبرای آگاهی خوانندگان محترم ماهنامه ورفع هرگونه ابهامات درزمینه بدست نشربسپارم ونیزحاضرم تا به سوالات نوسینده محترم درتحت هرشرایط پاسخگوباشم.

 

 

انورشاه(یوسفی) مسئول ساحوی بانکها درزون غرب